Büyük Spor Etkinliklerine Ev Sahipliğinde Bazı Temel Zorluklar: Soçi Örneği

Birçok devlet, büyük spor etkinliklerine çeşitli nedenlerle ev sahipliği yapmak isterler. Bu nedenlerin en başında ise etkinliğin ülke/bölge/şehir üzerinde olumlu ekonomik etki beklentisidir. Spor etkinlikleri, bölgesel ekonomik gelişime ve kentin dönüşümü üzerinde olumlu bir katkısı olmaktadır ve ayrıca şehrin ya da bölgenin bir turizm destinasyonu olarak tüm dünyaya tanıtımının yapılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda, büyük spor etkinlikleri küresel düzlemde şehrin marka bilinirliliğini artırmak için kullanılabilecek araçların başında gelmektedir. Yine büyük spor etkinlikleri, büyük alt yapı ve tesis yatırımlarına ihtiyaç duyarlar ve oyunlardan sonra bu tesislerin verimli şekilde kullanılması amacıyla geliştirilen stratejiler spora katılımı artırabilir. 
Bunun yanında, günümüzde büyük spor etkinliklerine ev sahipliği fazla maliyet, spor tesislerinin gelecekte nasıl kullanılacağı ve güvenlik sorunları gibi nedenlerden dolayı ev sahibi ülke/şehirde organizasyon aleyhinde eleştiriler ve hatta 2016 yılında Yaz Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları’na ev sahipliği yapacak olan Rio de Janerio’daki gibi protestolara neden olmaktadır. Yine aynı şekilde o ülkenin yaşadığı iç sorunlar ya da bölgesindeki herhangi bir karışıklık dünya medyasında geniş yer bulmaktadır.
Yukarıda da bahsettiğimiz organizasyonların en çok eleştirilen bazı hususlarının 7-23 Şubat 2014 tarihleri arasında Rusya’nın Soçi kentinde gerçekleşecek olan Kış Olimpiyat Oyunları’na yansıması ise şu şekildedir:
Fazla Maliyet
Büyük spor etkinlikleri her zaman öngörülen bütçeyi aşmaktadır. Son 50 yıldır altyapı ve yatırımlardan dolayı öngörülen bütçe ile gerçekleşen bütçe arasında büyük farklar meydana gelmektedir. Büyük spor etkinliğine ev sahibi olacak şehrin doğru bütçeyi öngörmesi çokta mümkün değildir, fakat benzer organizasyonlarla kıyaslama yapılabilir. İşte bu kıyaslama yapıldığı zaman eleştiriler beraberinde gelmekte ve fazla maliyetin büyük bir kısmının da direk olarak devlet bütçesinden karşılanmasından dolayı da halk tarafından zaman zaman protesto edilmektedir..
Soçi’deki durumda tam da bu noktada konumuzla benzerlikler taşımaktadır. 2014 Kış Olimpiyat Oyunları bütçesi, 2007 yılında Rusya tarafından yaklaşık 12 milyar dolar olarak açıklanmıştır. Fakat 6 yıl içinde bu rakam yaklaşık 51 milyar dolara yükselmiştir. Oyunların bu maliyeti, Soçi’yi Yaz-Kış Olimpiyat Oyunları tarihinin en pahalı oyunları yapmıştır. Buna karşın, 2012 yılında gerçekleştirilen Londra Oyunları’nın ülkeye maliyeti ise 14,3 milyar dolar olmuştur.  Bu maliyet farkı uçurumuna belki Soçi’nin Londra kadar gelişmiş olmamasından dolayı alt ve üst yatırımlarına ihtiyaç duymasından kaynaklı olmuş olabilir. Fakat yine de Oyunlar geniş halk kesimleri tarafından öngörülen ve gerçekleşen maliyet farklarından dolayı yoğun bir şekilde eleştirilmektedir.
Spor Tesislerinin Gelecekteki Kullanımı
Yaklaşık 400 bin nüfuslu Soçi şehri, kendi ihtiyaçlarının çok üzerindeki kapasitelerde devasa spor tesisleri inşa etmektedir. Geçmişte birçok ev sahibi şehir, spor tesislerinin inşa edildikten sonra büyük sorunlar ile karşı karşıya kalmışlardır. En büyük sorun ise oyunlardan sonra Olimpiyat Tesisleri’nin nasıl kullanılacağıdır? 2014 Kış Oyunları’na ev sahibi yapacak olan Soçi’de de tesislerin nasıl kullanılacağı ise büyük bir soru işaretidir. Yakın gelecekte Soçi büyük bakım-onarım maliyetleri yüküyle karşı karşıya kalabilir.
Güvenlik Sorunları
Güvenlik sorunları büyük spor etkinliklerine ev sahipliği için artan bir şekilde Oyunların merkezi haline gelmiştir, özellikle de 11 Eylül’den sonra. Büyük spor etkinliklerinde olası birçok terörist tehditler, seyirci şiddeti ve diğer suçlara karşı birçok risk ve güvenlik stratejileri farklı stratejileri alınmaktadır. 
2014 Kış Olimpiyat Oyunları’na ev sahipliği yapacak olan Rusya bu oyunlara çok büyük önem vermektedir. Fakat siyasal açıdan Rusya'ya baktığımızda neredeyse problem ile eş değer gördüğü Kafkaslar sorunu gündemde sıcaklığını kaybetmeyen bir sorun olarak devam etmektedir. Bu problem neredeyse Çarlık döneminden beri Rusya'nın başını ağrıtmaya devam ediyor. Kuzey Kafkasya'nın Rusya'ya özellikle 1989   (SSCB'nin yıkılışı) tarihinden beri yabancılaşması giderek artıyor ve kendi içlerindeki Rus nüfusu giderek azalıyor. Elbette bunun birçok başlık altında yazılabilecek uzun sebepleri mevcut. Bu sorunları sadece İslami radikalizm ya da etnik ayrımcılıkla ilişkilendirmek haksızlık olur. Kısaca bu sebeplere göz atarsak: ekonomik geri kalmışlık, kimlik sorunu, güvenlik güçlerinin aşırı şiddet kullanımı, yaygın yolsuzluk, Ruslar ve Rus yöneticiler ile Kuzey Kafkas halkları arasında artan yabancılaşma. "Sonuç olarak Kuzey Kafkasya’da terör eksenli güvenlik sorunu artık Çeçenistan ile sınırlı değil. Bölgedeki bu sorun 2009’dan bu yana başta Dağıstan olmak üzere diğer cumhuriyetlere doğru hızla yayılıyor. Bu da Rusya’nın özelde Çeçenistan’da genelde ise Kuzey Kafkasya’da arzuladığı güvenlik ve istikrarın yakın gelecekte tesis edilebilmesinin pek mümkün olmadığını gösteriyor". 
Görüldüğü gibi büyük organizasyonlara ev sahipliği yapacak hangi ülkeyi ele alırsak alalım aslında sorunsuz ve karmaşasız olanına rastlamak pek mümkün olmasa gerek. 

Yorumlar